Tanie drony, deficytowe pociski: czego trzeba, by obrona powietrzna wytrzymała

To jest artykuł przetłumaczony maszynowo. Oryginalna wersja jest dostępna w języku angielskim.

Ostatnia aktualizacja: 25 października 2026 · 16 min czytania

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Króla Chalida w Rijadzie nie ma żadnej infrastruktury wojskowej. W sobotę 10 października 2026 roku i tak dosięgnął go atak Huti. Saudyjski komunikat o ataku wymieniał 12 zabitych i 309 rannych: wśród zabitych byli czterej Saudyjczycy, dwaj Banglijczycy, Amerykanin, Egipcjanin, Jordańczyk, Palestyńczyk, Syryjczyk i Sudańczyk. Następnego dnia ambasada Indii poinformowała, że zmarł ranny w ataku obywatel Indii, co podniosło liczbę ofiar do 13. Był to najkrwawszy atak na arabskie państwo Zatoki Perskiej od początku wojny z Iranem w lutym, a do 12 października lotnisko zostało trafione cztery razy w ciągu pięciu dni.

Dwa dni po ataku dwaj przedstawiciele władz z regionu, zastrzegając sobie anonimowość, opisali ustalenia wstępnego saudyjskiego dochodzenia. Według nich Huti najpierw wysłali kilka dronów, które miały utorować drogę mieszance pocisków manewrujących i balistycznych, a pociski dotarły do lotniska. Saudyjscy śledczy chcą wiedzieć, dlaczego obrona powietrzna nie przechwyciła tej salwy i dlaczego nie ostrzegła wcześniej przed bronią, która przeleciała ponad 1 000 kilometrów, by dosięgnąć stolicy.

Odpowiedzi dotąd nie ujawniono. Huti rzeczywiście dysponują pociskami balistycznymi z głowicami zdolnymi do zmiany kierunku w locie, a to znany problem dla pocisków przechwytujących Patriot, których używają Saudyjczycy, ale nikt nie powiedział, że właśnie tak było nad Rijadem.

Pytania śledczych pokrywają się z zadaniami, które musi wykonać każda obrona powietrzna: dostrzec zagrożenie na tyle wcześnie, by zdążyć zareagować, zdecydować, do czego strzelać, trafić i wciąż mieć właściwą broń we właściwym miejscu, kiedy nadejdzie następny nalot. Nalot łączący tanie drony z pociskami obciąża je wszystkie naraz. Na radarze pojawia się więcej obiektów, w tych samych kilku minutach trzeba podjąć więcej decyzji, więcej pocisków przechwytujących opuszcza wyrzutnie, a na następną noc zostaje ich mniej.

W grę wchodzi wszystko, od lotnisk po domowe rachunki za energię. Lotnisko w Rijadzie zamknięto po ataku, a 21 października korzystała z niego dopiero ograniczona liczba lotów krajowych. Wielka Brytania ogłosiła 20 października, że myśliwce Typhoon RAF będą wykonywać misje obronne, pomagając chronić saudyjskie miasta i infrastrukturę, co uzupełni brytyjski sprzęt obrony powietrznej już rozmieszczony w królestwie. Ministerstwo Obrony wytłumaczyło tę decyzję językiem domowego budżetu: eskalacja przemocy w Zatoce, jak stwierdziło, może podnieść w Wielkiej Brytanii „koszty życia” i zakłócić jej dostawy energii.

O ekonomii wojny dronów zwykle opowiada się przez pryzmat proporcji cen: tani dron przeciwko drogiemu pociskowi. Ta proporcja jest prawdziwa, ale sama w sobie wprowadza w błąd. To, co przez tygodnie i miesiące wyczerpuje obronę, trudniej dostrzec: ile istnieje pocisków przechwytujących, gdzie się znajdują i ile lat trwa zbudowanie kolejnych.

Proporcja, którą wszyscy cytują

W ciągu mniej więcej 15 miesięcy do stycznia 2025 roku okręty US Navy na Morzu Czerwonym stoczyły z Huti 380 odrębnych starć i wystrzeliły 220 pocisków rakietowych oraz 160 pocisków artyleryjskich kalibru pięciu cali. Celami była mieszanka dronów, pocisków przeciwokrętowych i pocisków balistycznych. Podstawowy pocisk przechwytujący marynarki w tych walkach, SM-2, kosztuje około 2 milionów dolarów.

Nagłówki chętnie zestawiały te 2 miliony dolarów z dronem Huti, który miał kosztować 2 000 dolarów. To porównanie wprowadza w błąd, a pierwszym powodem jest cena drona. W czerwcu 2025 roku generał Michael Kurilla, ówczesny dowódca Dowództwa Centralnego USA, powiedział w Kongresie, że dostarczane przez Iran drony, którymi posługują się Huti, kosztują od mniej więcej 50 000 do 100 000 dolarów za sztukę. W zestawieniu z SM-2 daje to różnicę rzędu dwudziestu lub czterdziestu do jednego. To wciąż rażąca dysproporcja i Biały Dom to przyznawał. Jake Sullivan, doradca prezydenta Bidena ds. bezpieczeństwa narodowego, nazwał pociski przeciwko tanim dronom „po prostu fatalnym równaniem dla nas, rzecz jasna”, dodając jednocześnie, że wobec bardziej zaawansowanych pocisków Huti „równanie jest bardziej realistyczne”.

Poważniejsza wada tej proporcji polega na tym, że pomija ona to, co pocisk chroni. W jednym ze starć na Morzu Czerwonym przeciwokrętowy pocisk manewrujący znalazł się „w promieniu mili od wartego około 2 miliardów dolarów okrętu i wszystkich marynarzy na jego pokładzie”, niszczyciela USS Gravely, zanim zestrzeliło go okrętowe działko obrony bezpośredniej Phalanx. Okręty strzegły szlaku, którym w 2023 roku przechodziło około 10% światowego handlu morskiego. A Arabia Saudyjska wie już, ile może kosztować uderzenie, które się przedrze. 14 września 2019 roku pociski i drony trafiły w jej instalacje naftowe w Abqaiq i Khurais i na krótko wyłączyły z produkcji 5,7 miliona baryłek dziennie, czyli ponad połowę wydobycia królestwa i około 5% światowej podaży.

Okręty strzelają drogimi pociskami do tanich dronów także z prozaicznego powodu. Okręt wojenny wypływa z tym, co załadowano mu w porcie, a ten zestaw uzbrojenia dobiera się z myślą o najniebezpieczniejszych zagrożeniach. Jeśli nadlatuje tylko dron, załoga może nie mieć niczego tańszego, co by go dosięgło. Gdy mają wybór, operatorzy sięgają po najtańszą broń, która zadziała, ale tańsze uzbrojenie o krótszym zasięgu chroni tylko niewielki krąg wokół okrętu. W styczniu 2025 roku wiceadmirał Brendan McLane, ówczesny dowódca sił nawodnych marynarki, mówił, że prostsze zagrożenia, takie jak jednorazowe drony uderzeniowe, są już zwalczane działami okrętowymi i lotnictwem.

Liczone strzał po strzale, odpalenie drogiego pocisku przechwytującego może więc być słuszną decyzją. Metka z ceną pomija to, skąd pocisk się wziął i ile potrwa jego zastąpienie.

Zapasy, miejsce i czas

Wojna z Iranem, która wybuchła 28 lutego 2026 roku, pokazuje ten drenaż na wielką skalę. Iran i działające na jego rzecz ugrupowania wystrzeliły tysiące pocisków i jednorazowych dronów uderzeniowych w państwa całego regionu, w żeglugę handlową oraz w amerykańskie bazy i okręty. Do końca czerwca zintegrowana sieć obrony, którą Stany Zjednoczone i ich partnerzy utrzymują w regionie, przechwyciła ponad 6 000 jednorazowych dronów uderzeniowych i ponad 1 500 pocisków balistycznych. Te liczby dotyczą zatrzymanych zagrożeń. Nie mówią, ile pocisków przechwytujących wystrzelono ani jakiego rodzaju.

Każde przechwycenie uszczupla narodowe zapasy. Pod koniec lipca analitycy waszyngtońskiego think tanku Center for Strategic and International Studies (CSIS) oszacowali na podstawie dokumentów budżetowych i innych jawnych informacji, że liczba amerykańskich pocisków przechwytujących Patriot spadła z 2 330 przed wojną do 1 030 w chwili kwietniowego zawieszenia broni, a po wznowieniu walk do 759–827. Zapas pocisków do THAAD, systemu zbudowanego do rażenia pocisków balistycznych na większych wysokościach, zmalał z 452 do 234–278. Na początku sierpnia anonimowe źródła podawały jeszcze wyższe straty: niemal 80% przedwojennego zapasu THAAD i mniej więcej połowę Patriotów. Sekretarz obrony Pete Hegseth zaprzeczył tej wersji, a Pentagon nie potwierdził żadnej z tych liczb. Jego główny rzecznik Sean Parnell mówił w lipcu, że wojsko „ma wszystko, czego potrzebuje”, a w październiku wyraził się dosadniej: „Twierdzenia o niedoborach amerykańskiej amunicji są fałszywe”. W połowie października amerykańscy urzędnicy znający sprawę powiedzieli jednak, że dwa miesiące przed wojną ówczesny szef sztabu Wojsk Lądowych, generał Randy George, ostrzegał, iż zapasy Patriotów i THAAD pozostaną na strategicznie niskim poziomie do 2030 roku. Jeden z urzędników stwierdził, że przywrócenie ich choćby do poziomu z grudnia 2025 roku potrwa do 2030 roku.

Te zapasy muszą też znajdować się we właściwym miejscu. Pocisk w magazynie w kraju nic nie daje Rijadowi, a te same baterie Patriot są potrzebne w kilku miejscach naraz. Dowódca sił USA w Europie może ich chcieć w Polsce, podczas gdy Dowództwo Centralne chce ich w Kuwejcie, a Dowództwo Indo-Pacyficzne może ich potrzebować na wypadek kryzysu z udziałem Chin. W kwietniu 2025 roku amerykański dowódca na Pacyfiku mówił senatorom, że jeden batalion Patriot przeniesiono z jego regionu na Bliski Wschód. Okręty z pociskami Standard Missile również mogą przechwytywać pociski balistyczne, ale CSIS zauważa, że zwykle są zbyt daleko, by zastąpić Patrioty i THAAD. Na początku marca dwaj przedstawiciele władz z regionu powiedzieli dziennikarzom, że arabskim państwom Zatoki „niebezpiecznie kończą się pociski przechwytujące”, a ich rządy poprosiły Waszyngton o przyspieszenie dostaw. Generał Dan Caine, przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, odpowiedział, że jest wystarczająco dużo „amunicji precyzyjnej do bieżącego zadania, zarówno w ataku, jak i w obronie”.

Na morzu kwestia miejsca jest jeszcze bardziej bezwzględna. Niszczyciel, który opróżni komory wyrzutni, musi opuścić pole walki, by je ponownie napełnić. „Po prostu nie możemy sobie pozwolić na to, by niszczyciele, krążowniki i przyszłe fregaty traciły dwa tygodnie na przeładowanie” – mówił w styczniu 2025 roku Carlos Del Toro, ówczesny sekretarz marynarki. Rok wcześniej James Holmes, dyrektor ds. strategii morskiej w Naval War College, zwracał uwagę na szerszy koszt: „broń zużyta na Morzu Czerwonym to broń niedostępna na głównym teatrze działań, w Azji Wschodniej, i nie da się jej szybko zastąpić”.

Dlaczego niszczyciel wraca do portu, by przeładować wyrzutnie

Amerykańskie niszczyciele przenoszą pociski w systemie wyrzutni pionowego startu Mk 41, czyli siatce komór osadzonych w pokładzie, z których każda mieści pocisk w kontenerze. Ponowne załadowanie komory pociskiem SM-2 to praca przy nabrzeżu: pocisku nie da się przeładować, w trakcie rejsu. Mniejsze uzbrojenie jest mniej wymagające. W jednej komorze mieszczą się cztery pociski Evolved Sea Sparrow, a wyrzutnię RAM krótkiego zasięgu można przeładować na morzu. Flota Pacyfiku przeładowuje się w Japonii, na Guamie, na Hawajach i w Kalifornii. Odpowiedzią marynarki jest TRAM, dźwig, który podnosi 25-stopowy kontener, obraca go do pionu i opuszcza do wyrzutni. Krążownik USS Chosin użył go 11 października 2024 roku u wybrzeży San Diego do załadowania pustego kontenera; był to pierwszy taki pokaz na morzu. Po teście z października 2024 roku Del Toro powiedział, że do wprowadzenia TRAM do służby pozostały dwa do trzech lat. Nawet wtedy okręty uzupełniałyby uzbrojenie zapewne w pewnej odległości od strefy walk. Do końca października 2026 roku nie pojawiła się żadna publiczna informacja o jego wejściu do służby.

A zastąpienie pocisku przechwytującego trwa latami. Lockheed Martin dostarczył w 2025 roku 620 pocisków PAC-3 MSE do systemu Patriot, łącznie dla sił amerykańskich i klientów zagranicznych. W styczniu ogłosił siedmioletnie porozumienie ramowe, które ma zwiększyć moce produkcyjne z około 600 do około 2 000 sztuk rocznie, a pod koniec lipca Wojska Lądowe przyznały mu wieloletni kontrakt o wartości do 58,6 miliarda dolarów, obowiązujący do roku budżetowego 2032. Biuro ds. zakupów Pentagonu stwierdziło, że zużycie amunicji w czasie wojny pozostawiło „strategiczne niedobory zapasów” i obnażyło wąskie gardła w przemyśle, z których najbardziej uporczywe to silniki rakietowe na paliwo stałe, wysokiej jakości materiały wybuchowe i miotające oraz wykwalifikowani pracownicy. Według kwietniowego szacunku CSIS średni czas dostawy zamówienia na PAC-3 wynosi trzy i pół roku. Mark Cancian, emerytowany pułkownik piechoty morskiej i starszy doradca w CSIS, opisał w lipcu to opóźnienie: „Jeśli dziś włożysz pieniądze w system, pocisk dostaniesz za trzy, cztery lata. Czasem nawet za pięć”. I druga strona medalu: „To, co dostajemy teraz, to pociski sfinansowane w 2023 roku”.

Ukraina i obrona budowana warstwami

Jeśli Zatoka pokazuje, ile kosztuje zastępowanie pocisków przechwytujących, Ukraina pokazuje, czego trzeba, by potrzebować ich mniej. W 2025 roku Ukraina odnotowała 54 538 wystrzelonych przeciw niej dronów typu Shahed, wliczając wabiki, a w maju 2026 roku miesięczny rekord: 8 161. We wrześniu opublikowane raporty ukraińskich sił powietrznych sumowały się do 6 732. Institute for Science and International Security, który śledzi tę kampanię miesiąc po miesiącu, przyjmuje tę liczbę za punkt odniesienia, ponieważ siły powietrzne nie publikują już codziennie pełnych danych dobowych, i szacuje cały miesiąc na około 7 400–7 700.

Nie każda maszyna w rosyjskim pakiecie uderzeniowym jest bombą. Obok bojowych Shahedów lecą Gerbery, drony wielozadaniowe, które mogą służyć jako wabiki, amunicja krążąca lub drony rozpoznawcze, oraz drony Parodija, wabiki bez żadnej głowicy. Analitycy CSIS opisali, co ta mieszanka robi z obrońcą: Shahedy są używane „w równym stopniu do nasycania obrony powietrznej, co do atakowania celów, zaśmiecając ekrany radarów i zmuszając centra dowodzenia do decyzji, gdzie użyć bardziej zaawansowanych pocisków ziemia-powietrze, takich jak Patriot”.

Ci sami analitycy próbowali wycenić kampanię z perspektywy Rosji. Na podstawie raportów ukraińskich sił powietrznych z okresu od września 2022 do grudnia 2024 roku i celowo zawyżonej ceny 35 000 dolarów za drona wyliczyli na początku 2025 roku, że ataki Shahedami kosztowały Rosję około 350 000 dolarów za każdy trafiony cel, wobec mniej więcej 1 miliona dolarów w przypadku jej najbardziej efektywnego kosztowo pocisku. Według ich modelu czyniło to Shaheda najbardziej efektywną kosztowo bronią w rosyjskim arsenale dalekiego zasięgu, mimo że około 90% dronów w tym okresie zostało przechwyconych lub nie dotarło do celu.

We wrześniu 2026 roku Ukraina zgłosiła 5 520 zestrzelonych lub obezwładnionych dronów; ten oficjalny bilans wrzuca do jednego worka drony zniszczone bezpośrednio i te, które walka elektroniczna zepchnęła z kursu. Instytut rekonstruuje 824 trafienia, czyli około 12% zgłoszonej sumy. To jego własny szacunek, nie oficjalna liczba, a ponieważ w mianowniku znajdują się wabiki, szacuje on odsetek zgłoszonego pakietu, który w coś trafił, a nie celność samego Shaheda.

Spora część tego, co zatrzymuje resztę, jest tania. Ukraina łączy czujniki akustyczne, mobilne zespoły obrony powietrznej i walkę elektroniczną za pomocą wspólnej cyfrowej mapy, którą można obsługiwać na tablecie. Czujniki nasłuchują dronów, mapa kieruje mobilne zespoły na ich trasę, a zagłuszarki mogą zepchnąć drona z kursu, fałszując sygnał jego nawigacji satelitarnej. Wśród tanich narzędzi są też wielkokalibrowe karabiny maszynowe.

Tanio nie znaczy łatwo. W sierpniu 2025 roku mobilna grupa ogniowa spod Izium opisała swoją pracę ukraińskiej reporterce. Jej bronią było działko ZU-23 z czasów radzieckich, zamontowane na starej ciężarówce. Działko sięga na odległość 2 500 metrów, ale w górę tylko na około 1 500 metrów. Shahedy, na które polowała ta załoga, latały na wysokości od 1 500 do 2 800 metrów, a czasem nawet do 3 000. „Jak Bóg da, co setny strzał trafia” – mówił jeden z członków załogi, przedstawiony jedynie jako Korsa. Z każdym miesiącem, jak twierdził, drony latają „coraz wyżej i coraz szybciej”.

Jak Brytania nauczyła się zatrzymywać V-1

O 4.18 rano 13 czerwca 1944 roku na Swanscombe w hrabstwie Kent spadła pierwsza latająca bomba V-1. Miała hałaśliwy silnik pulsacyjny i z góry ustawione naprowadzanie, a jej celność była bardzo niska. Pierwsza brytyjska obrona działała źle. Działa pod Londynem trafiały V-1, które i tak spadały na miasto, a myśliwce ścigające szybkie, nisko lecące pociski zapuszczały się w pas artylerii. Roderic Hill, dowódca obrony powietrznej, postanowił 13 lipca przenieść działa na wybrzeże. Do 17 lipca ciężkie działa i radary stały już na nowych pozycjach, co oznaczało przemieszczenie 23 000 ludzi i około 60 000 ton zaopatrzenia. Działa otrzymały też amerykańskie radary SCR-584, przeliczniki artyleryjskie i zapalniki zbliżeniowe, które wybuchały w zadanej odległości od celu i okazały się mniej więcej pięciokrotnie skuteczniejsze od starszych zapalników. W pierwszym tygodniu po przeniesieniu artylerzyści strącili 17% celów, a w ostatnich czterech dniach walk 74%. W nocy z 27 na 28 sierpnia obrońcy zniszczyli 90 z 97 zgłoszonych V-1; cztery dotarły do Londynu. Łącznie zaobserwowali 7 488 pocisków i strącili 3 957. V-1 zabiły w rejonie Londynu 6 184 osoby.

Najnowszą tanią warstwą jest dron przechwytujący, czyli mały dron, którego zadaniem jest dopaść i zniszczyć inny. Mychajło Fedorow, ówczesny minister obrony Ukrainy, podał, że w marcu 2026 roku drony przechwytujące zestrzeliły ponad 33 000 wrogich dronów różnych typów, dwa razy więcej niż w lutym. To oficjalna deklaracja i obejmuje wszystko, od Shahedów po małe drony rozpoznawcze. Wojska Lądowe USA zwróciły na to uwagę. W ciągu ośmiu dni od wybuchu wojny z Iranem kupiły 13 000 dronów przechwytujących Merops produkcji amerykańskiej firmy Perennial Autonomy, po mniej więcej 15 000 dolarów za sztukę, jak mówił w kwietniu w Kongresie Dan Driscoll, ówczesny sekretarz Wojsk Lądowych. „Taką wymianę bierzemy w ciemno” – powiedział. Wojska Lądowe nie są właścicielem projektu Merops i „nie mogą ich produkować według własnego uznania”. W czerwcu uruchomiły program zakupu tanich środków przechwytujących, których projekty należałyby do rządu i mogłyby zostać przekazane dowolnemu producentowi.

Oficjalne sumy nie mówią, jak zestrzelenia rozkładają się między działa, zagłuszarki, drony przechwytujące, lotnictwo i pociski. Razem wzięte, te elementy pokazują obronę, która radzi sobie z tysiącami dronów miesięcznie, rozdzielając pracę między wiele tanich narzędzi, spiętych czujnikami, wspólnym obrazem sytuacji i załogami, które wiedzą, gdzie być.

Napastnik się dostosowuje

Warstwa, która działa, prowokuje odpowiedź. Standardowy Shahed leci z prędkością około 185 km/h. Jego następcy z napędem odrzutowym osiągają około 500 km/h, co skraca czas, jakim mobilna drużyna z działem dysponuje na otwarcie ognia, i w ocenie Instytutu „może zmusić Ukrainę do użycia bardziej zaawansowanych środków przechwytujących lub systemów rakietowych”. Prędkość może zepchnąć obrońcę z powrotem ku drogiej broni, którą tanie warstwy miały oszczędzać, chyba że te warstwy dotrzymają kroku. Niektóre próbują: na początku października automatyczne wieżyczki strzeleckie pełniące dyżur w Kijowie zestrzeliwały już drony odrzutowe.

We wrześniu liczby zmieniały się szybko. Według prezydenta Zełenskiego do 26 września Rosja wystrzeliła w tym miesiącu ponad 2 730 odrzutowych Shahedów, a Ukraina neutralizowała około 55% z nich, wobec ponad 90% w przypadku starszych dronów z napędem śmigłowym. Jurij Ihnat z ukraińskich sił powietrznych oszacował łączną liczbę dronów odrzutowych w tym miesiącu na około 3 500, wobec około 2 800 w sierpniu. Automatyczne wieżyczki opisał jako tylko jeden element obrony, obok dronów przechwytujących, lotnictwa i walki elektronicznej. Ostrzegł też, że drony odrzutowe pod względem niektórych parametrów lotu zbliżają się do pocisków manewrujących, przez co kilka tańszych rozwiązań przeciw Shahedom traci skuteczność.

Naloty trwały przez cały październik. W nocy z 21 na 22 października Rosja wysłała 210 dronów, w tym 110 odrzutowych, a także pociski Iskander-M, Cyrkon i inne; głównym celem był Kijów. Do 9 rano wstępne dane sił powietrznych mówiły o 181 dronach zniszczonych lub zagłuszonych i 10 wciąż w powietrzu. Następnej nocy Rosja wystrzeliła 176 dronów, w tym 92 odrzutowe Shahedy; do 8 rano 23 października wstępny bilans wynosił 140 strąconych i 10 wciąż w powietrzu.

Oprócz prędkości napastnik ma drugą dźwignię: kolejność. Wyślij najpierw tanie maszyny, a obrona zużyje na nie uwagę i amunicję, zanim nadleci droga broń. Relacja dwóch przedstawicieli władz z regionu na temat Rijadu, według której najpierw poleciały drony, by utorować drogę pociskom, opisuje właśnie ten schemat. Czy to wyjaśnia, dlaczego pociski się przedarły, ma ustalić saudyjskie dochodzenie.

Nowe warstwy i ich ograniczenia

Obrońcy dokładają kolejne warstwy, a każdą z nich ograniczają zasięg, pogoda i rodzaj celów, które może zwalczać. Na Morzu Czerwonym jedną z nich stało się lotnictwo. Kurilla powiedział w Kongresie, że od operacji Rough Rider, amerykańskiej kampanii przeciwko Huti, około 40% zestrzelonych dronów trafiono rakietami APKWS, naprowadzanymi laserowo pociskami kalibru 2,75 cala odpalanymi z F-16 i F-15: „amunicja za 25 000 dolarów przeciwko dronowi za mniej więcej 50 000 albo 100 000 dolarów”. Rakieta jest tania. Myśliwiec, który ją przenosi, musi być w powietrzu, we właściwym miejscu, kiedy nadlatuje dron.

Lasery obiecują bardzo niski koszt pojedynczego strzału. Izrael odebrał swój pierwszy laser Iron Beam 28 grudnia 2025 roku jako uzupełnienie systemu rakietowego Żelazna Kopuła, a urzędnicy szacowali koszt jego eksploatacji na kilka szekli za przechwycenie. Według szacunków wojskowych ma on zasięg około 10 kilometrów. Przy przekazaniu dyrektor generalny izraelskiego ministerstwa obrony powiedział, że dostarczony system jest pierwszym z wielu, które są w produkcji. W sierpniu wciąż był jedynym przekazanym i nie wszedł jeszcze do pełnego użytku operacyjnego. Wielka Brytania szacuje koszt eksploatacji swojego lasera DragonFire na około 10 funtów za strzał, a w testach zestrzeliwał on drony zdolne do lotu z prędkością 650 km/h. On również nie wszedł jeszcze do służby: kontrakt o wartości 316 milionów funtów ma do 2027 roku umieścić go na niszczycielu typu 45 Royal Navy.

Cena strzału nie obejmuje ceny samego lasera, jego zasilania ani czujników, które wskazują mu cele. Fizyka wyznacza twardszą granicę. Laser dużej mocy razi jeden cel naraz, potrzebuje kilku sekund, by go unieszkodliwić, i kilku kolejnych, by przenieść się na następny, więc pojedynczy laser zdoła zatrzymać tylko ograniczoną liczbę celów nadlatujących jednocześnie, a właśnie to ma wykorzystać atak saturacyjny. Lasery mogą też działać słabo albo wcale w deszczu lub we mgle.

A najtrudniejsze zagrożenie pozostaje tam, gdzie było. „Nie ma dobrych alternatyw dla Patriota i THAAD w obronie przed pociskami balistycznymi” – pisali w lipcu analitycy CSIS. Tanie warstwy mogą za to zdjąć z Patriota ciężar dronów, tak by każdy zaoszczędzony pocisk czekał na pocisk balistyczny, którego tańsza broń nie zatrzyma.

Które strzały oddać

Gdy zapasy się kurczą, obrońca zaczyna racjonować. Analitycy CSIS ostrzegali w lipcu, że „uszczuplone zapasy mogą zmusić Stany Zjednoczone i ich partnerów koalicyjnych do podejmowania większego ryzyka przy przechwytywaniu”. Cancian podał dwa konkretne przykłady. Bateria mogłaby wystrzelić w nadlatujący pocisk dwa pociski przechwytujące zamiast trzech. „To zmniejsza szanse przechwycenia, ale oszczędza się pocisk” – mówił. Mogłaby też wstrzymać ogień wobec pocisku, który według prognozy spadnie tam, gdzie nie ma ludzi ani infrastruktury. „Mogą go po prostu przepuścić i pogodzić się z tym, że mogą powstać jakieś niewielkie szkody”.

Tańsze wybory przenoszą niebezpieczeństwo gdzie indziej. Dopuszczenie dronów bliżej, tak by mogły je zwalczać działa i broń krótkiego zasięgu, naraża okręt i jego załogę na większe ryzyko, ostrzegał w 2024 roku Holmes. Nawet udany strzał może wyrządzić szkody. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich 8 kwietnia 2026 roku szczątki po udanym przechwyceniu wywołały pożary w kompleksie gazowym Habshan, raniąc trzy osoby i wstrzymując jego pracę. W pierwszych sześciu tygodniach wojny same Emiraty zgłosiły przechwycenie 537 pocisków balistycznych, 26 pocisków manewrujących i 2 256 dronów. Przy takim tempie spadające szczątki stają się zagrożeniem samym w sobie. Szczątki drona przechwyconego 21 października nad saudyjskim polem naftowym Shaybah zabiły dwóch pracowników.

Rachunek wartości, który od początku uzasadniał drogi strzał, nadal rządzi tymi wyborami. Różnica polega na tym, że obrońca musi go teraz stosować wobec każdego nadlatującego celu, mając mniej pocisków w wyrzutni i lata pracy fabryk między zamówieniem a dostawą.

Portfel zamówień i wyrzutnia

W późnych godzinach 21 października atak na Międzynarodowy Port Lotniczy im. Króla Fahda w Dammamie, na wschodzie królestwa, zabił dwie osoby, obywatela Arabii Saudyjskiej i mieszkającego tam obywatela Indii, a osiem ranił. Krótko po 4 rano 23 października obrona powietrzna koalicji pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej zestrzeliła pocisk balistyczny wymierzony w Rijad, trzy godziny po przechwyceniu dwóch dronów lecących w stronę południa kraju. Do tego czasu Huti wystrzelili w październiku na królestwo co najmniej 14 pocisków balistycznych i ponad 60 uzbrojonych dronów.

Lockheed Martin poinformował 22 października o rekordowym portfelu zamówień wartym 292 miliardy dolarów, w tym 52,5 miliarda dolarów związanych z wieloletnim kontraktem na produkcję pocisków PAC-3 MSE, a także o wyższej sprzedaży dzięki zwiększaniu produkcji Patriotów i THAAD. Te pociski będą napływać latami.

Dopóki zapasy się nie odbudują, dowódcy mogą stanąć przed wyborem, który opisał Cancian: dwa pociski przechwytujące w nadlatujący pocisk zamiast trzech.

Powiązane artykuły

• Finlandia zniszczyła milion min lądowych. Dlaczego chce je odzyskać?
• Ciemne flary: środek przeciwdziałania, który ratuje statki powietrzne, nie zdradzając ich pozycji
• Jak satelity zmieniły ekonomię wojny, nie oddając ani jednego strzału

Dalsza lektura

Jako partner Amazon Eikleaf zarabia na kwalifikujących się zakupach. Poniższe linki do książek są linkami partnerskimi: jeśli dokonasz zakupu za ich pośrednictwem, możemy otrzymać niewielką prowizję, bez dodatkowych kosztów dla Ciebie.

Polecane filmy

Zastrzeżenie dotyczące generatywnej AI

Niektóre treści na tej stronie zostały wygenerowane i/lub zredagowane z pomocą generatywnej sztucznej inteligencji.

Media

USS Carney zwalcza rakiety i drony Huti – U.S. Navy, Wikimedia Commons

Uzupełnianie rakiet SM-2 na pokładzie USS Rafael Peralta, Port Eden – U.S. Navy, Wikimedia Commons

Dron przechwytujący na kursie zwalczania dronów pod Lipą w Polsce – U.S. Army, Wikimedia Commons

Najważniejsze źródła i bibliografia

Samy Magdy. „Saudis probe how defense systems failed to stop deadly Houthi attack on Riyadh airport.” Associated Press via PBS NewsHour, 12 October 2026. https://www.pbs.org/newshour/world/saudis-probe-how-defense-systems-failed-to-stop-deadly-houthi-attack-on-riyadh-airport

CBS News. „Saudi Arabia’s main airport hit again, a day after strike killed 13 at Riyadh’s King Khalid International.” CBS News, 12 October 2026. https://www.cbsnews.com/news/houthis-threat-saudi-airspace-attack-riyadh-airport/

Sara El Deeb and Kareem Chehayeb. „Saudi capital’s airport reopens to limited traffic, and other Mideast news.” Associated Press via WDIV ClickOnDetroit, 21 October 2026. https://www.clickondetroit.com/news/world/2026/10/21/saudi-capitals-airport-opens-to-limited-traffic-and-other-mideast-news/

Arab News. „Dammam’s King Fahd airport resumes operations after attack kills 2.” Arab News, 22 October 2026. https://www.arabnews.com/saudi-arabia/dammams-king-fahd-airport-resumes-operations-after-attack-kills-2-3007672

Arab News. „Coalition air defenses down missiles bound for Riyadh, Khamis Mushait amid ongoing Houthi attacks.” Arab News, 23 October 2026. https://www.arabnews.com/saudi-arabia/coalition-air-defenses-down-missile-bound-for-riyadh-amid-ongoing-houthi-attacks-3007832

UK Ministry of Defence and Wes Streeting. „Operational update 20 October – UK military support to the Kingdom of Saudi Arabia.” GOV.UK, 20 October 2026. https://www.gov.uk/government/news/operational-update-20-october-uk-military-support-to-the-kingdom-of-saudi-arabia

Konstantin Toropin. „Navy’s Fight in Red Sea Used 220 Missiles, But Officials Say That’s Changing.” Military.com, 15 January 2025. https://www.military.com/daily-news/2025/01/15/navys-fight-red-sea-used-220-missiles-officials-say-thats-changing.html

US House Armed Services Committee. „U.S. Military Posture and National Security Challenges in the Greater Middle East and Africa.” H.A.S.C. No. 119–30, hearing of 10 June 2025. https://www.govinfo.gov/content/pkg/CHRG-119hhrg64360/pdf/CHRG-119hhrg64360.pdf

Wes Rumbaugh. „Cost and Value in Air and Missile Defense Intercepts.” Center for Strategic and International Studies, 13 February 2024. https://www.csis.org/analysis/cost-and-value-air-and-missile-defense-intercepts

Congressional Research Service. „Attacks on Saudi Oil Facilities: Effects and Responses.” IN11173, 27 September 2019, updated 1 October 2019. https://www.everycrsreport.com/reports/IN11173.html

Lead Inspector General. „Operation Epic Fury: Report to the United States Congress, April 1, 2026–June 30, 2026.” September 2026. https://oig.usaid.gov/sites/default/files/2026-09/Lead_IG_OEF_Q3_Final_Report.pdf

Mark Cancian and Chris H. Park. „Renewed Iran War Would Test Diminished Interceptor Inventories.” Center for Strategic and International Studies, 27 July 2026. https://www.csis.org/analysis/renewed-iran-war-would-test-diminished-interceptor-inventories

Ben Finley. „Recent fighting with Iran further draws down key US air defense stockpiles, analysis says.” Associated Press via KSAT, 28 July 2026. https://www.ksat.com/news/politics/2026/07/28/recent-fighting-with-iran-further-draws-down-key-us-air-defense-stockpiles-analysis-says/

Natalie Oliverio. „Iran war depleted US Patriot missile stockpiles, creating readiness challenges, experts say.” Military Times, 30 July 2026. https://www.militarytimes.com/news/your-military/2026/07/30/iran-war-depleted-us-patriot-missile-stockpiles-creating-readiness-challenges-experts-say/

James LaPorta. „Ousted general warned of years-long missile defense shortage before Iran war.” CBS News, 15 October 2026. https://www.cbsnews.com/news/randy-george-missile-defense-shortage-iran-china/

Margaret Brennan. „Arab states running dangerously low on interceptors to take down Iranian-fired missiles, officials say.” CBS News, 5 March 2026. https://www.cbsnews.com/news/arab-states-running-low-interceptors-iranian-fired-missiles/

Geoff Ziezulewicz. „What the Navy is learning from its fight in the Red Sea.” Defense News, 18 January 2024. https://www.defensenews.com/news/your-navy/2024/01/18/what-the-navy-is-learning-from-its-fight-in-the-red-sea/

Geoff Ziezulewicz. „Navy Warships Have To Leave Red Sea Fight For Weeks To Reload Their Missiles.” The War Zone, 16 January 2025. https://www.twz.com/news-features/navy-warships-have-to-leave-the-red-sea-fight-for-weeks-to-reload-their-missiles-navy-secretary-says

Caitlyn Burchett. „Navy is on track to rearm warships at sea in 2-3 years.” Stars and Stripes, 26 July 2024. https://stripes.com/branches/navy/2024-07-26/navy-rearm-ships-missiles-china-houthis-14606297.html

US Navy (republished by DSIAC). „Navy demonstrates first at-sea reloading of vertical launching system.” 15 October 2024. https://dsiac.dtic.mil/articles/navy-demonstrates-first-at-sea-reloading-of-vertical-launching-system

Jim Sciutto. „The Brief.” CNN transcript, 4 August 2026. https://transcripts.cnn.com/show/tbwjs/date/2026-08-04/segment/01

Lockheed Martin. „Lockheed Martin and Department of War Advance Landmark Acquisition Transformation to Accelerate PAC-3 MSE Production.” 6 January 2026. https://news.lockheedmartin.com/2026-01-06-Lockheed-Martin-and-Department-of-War-Advance-Landmark-Acquisition-Transformation-to-Accelerate-PAC-3-R-MSE-Production

Lockheed Martin. „Lockheed Martin Reports Third Quarter 2026 Financial Results.” SEC Form 8-K, Exhibit 99.1, 22 October 2026. https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/936468/000162828026066780/ex991q32026.htm

Igor Anokhin. „June 2026 Updated Analysis of Russian Shahed-type UAVs Deployment Against Ukraine.” Institute for Science and International Security, 6 July 2026. https://isis-online.org/uploads/isis-reports/documents/June-2026-Updated-Analysis-of-Russian-Shahed-type-UAVs-Deployment-Against-Ukraine-up-to-July-6.pdf

Igor Anokhin. „Monthly Analysis of Russian Shahed 136 Deployment Against Ukraine – Updated.” Institute for Science and International Security, 13 October 2026. https://isis-online.org/isis-reports/monthly-analysis-of-russian-shahed-136-deployment-against-ukraine-updated

Neil Hollenbeck, Muhammed Hamza Altaf, Faith Avila, Javier Ramirez, Anurag Sharma and Benjamin Jensen. „Calculating the Cost-Effectiveness of Russia’s Drone Strikes.” Center for Strategic and International Studies, 19 February 2025. https://www.csis.org/analysis/calculating-cost-effectiveness-russias-drone-strikes

Polina Kulish. „Ukrainian mobile firing groups hunt for Russian Shaheds with guns unfit to efficiently down them.” Gwara Media, 30 September 2025. https://gwaramedia.com/en/ukrainian-mobile-firing-groups-hunt-for-russian-shaheds-with-guns-unfit-to-efficiently-down-them/

Arcus. „23 x 152 mm Round with HEI-T Projectile for ZU-23-2 and ZSU-23-4 Gun Mounts.” Technical specification. https://arcus.bg/wp-content/uploads/2020/04/23x152mm-HEI-T-Tech-Specs.pdf

Iryna Levytska. „Interceptor drones destroyed record 33,000 Russian UAVs in March, says Ukraine’s defence minister.” Ukrainska Pravda, 9 April 2026. https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/09/8029447/

Katie Livingstone. „Video purportedly shows Ukrainian unit running down Russian Shahed. The US is paying attention.” Defense News, 1 July 2026. https://www.defensenews.com/industry/techwatch/2026/07/01/video-shows-a-ukrainian-unit-running-down-a-russian-shahed-the-kind-of-kill-the-us-is-racing-to-reproduce/

Matthew Loh. „A $2,500 interceptor drone built to destroy Iranian Shaheds was recorded flying at the speed of a bullet train.” Business Insider via Yahoo News, 12 August 2025. https://www.yahoo.com/news/articles/2-500-interceptor-drone-built-034112755.html

United24 Media. „Ukraine Now Neutralizes 55% of Russia’s Jet-Powered Shahed Drones, Zelenskyy Says.” 27 September 2026. https://united24media.com/war-in-ukraine/ukraine-now-neutralizes-55-of-russias-jet-powered-shahed-drones-zelenskyy-says-22891

United24 Media. „Ukraine’s New AI-Powered Turret—Sky Sentinel—Is Already Shooting Down Russia’s Fastest Drones.” 23 October 2026. https://united24media.com/war-in-ukraine/ukraines-new-ai-powered-turret-sky-sentinel-is-already-shooting-down-russias-fastest-drones-23750

Ukrainska Pravda. „Russia attacks with Iskander, S-400, Zircon and Oniks missiles and 210 drones: air defences down 181 UAVs.” 22 October 2026. https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/10/22/8059193/

Ukrinform. „Ukraine’s air defenses down 140 out of 176 Russian drones overnight.” 23 October 2026. https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4177331-ukraines-air-defenses-down-140-out-of-176-russian-drones-overnight.html

Yuval Azulay. „Israel deploys Iron Beam laser system as new layer of air defense.” Calcalist, 28 December 2025. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/bjanfpcq11x

The Defense Post. „Israel’s Iron Beam Still Not Fully Operational Eight Months After Delivery.” 11 August 2026. https://thedefensepost.com/2026/08/11/israel-iron-beam-operational-delay/

UK Ministry of Defence. „Boost for armed forces as new laser weapon takes down high-speed drones.” GOV.UK, 20 November 2025. https://www.gov.uk/government/news/boost-for-armed-forces-as-new-laser-weapon-takes-down-high-speed-drones

Congressional Research Service. „Department of Defense Directed Energy Weapons: Background and Issues for Congress.” R46925, updated 11 July 2024. https://www.everycrsreport.com/reports/R46925.html

The National. „UAE intercepts 17 ballistic missiles and 35 drones, says Defence Ministry.” The National, 8 April 2026. https://www.thenationalnews.com/news/uae/2026/04/08/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-and-35-drones-in-wednesdays-figures/

Smithsonian National Air and Space Museum. „V-1 Cruise Missile.” https://airandspace.si.edu/collection-objects/missile-cruise-v-1-fi-103-fzg-76/nasm_A19600341000

Kenneth P. Werrell. „Archie, Flak, AAA, and SAM: A Short Operational History of Ground-Based Air Defense.” Air University Press, December 1988. https://www.govinfo.gov/content/pkg/GOVPUB-D301-PURL-LPS47085/pdf/GOVPUB-D301-PURL-LPS47085.pdf